غذای دوائی

تاثیر این گروه در بدن اول به ماده و سپس به کیفیت است یعنی در ضمن اینکه غذا هستند ولی به میزان اندکی نیز کیفیات بدن را متاثر می کنند. اما نقش غذائی و مادی آنها بیشتر از نقش دوائی و کیفیتی آنها است. مانند هندوانه و خیار و کاهو که سرد و مرطوبند و برای دفع بیماری هایی که حرارت دارند مفید هستند. در طب سنتی ایران درمان با غذاها (تدبیر بالأغذیه) در اولویت است و هر درمانی می بایست از این مرحله شروع شود بنابراین غذاهای دوائی ابزار خوبی برای شروع روند یک درمان موفق به شمار می آیند. همانطور که دانشمند بزرگ محمد بن زکریای رازی می فرماید: «تا جائی که می توانی با غذا درمان کنی، با دارو درمان مکن و تا جائی که می توانی با داروی مفرد درمان کنی، با داروی مرکب درمان مکن.»

دوای غذائی

این دسته دارای کیفیت داروئی بیشتر و ماده کمتری می باشند، بر خلاف غذای دوائی که ماده بیشتر و تأثیر کیفی کمتری می باشند، برخلاف غذای دوائی که ماده بیشتر و تأثیر کیفی کمتری داشتند یعنی دوای غذائی پس از ورود در بدن، بدن را از کیفیات خود متأثر می سازد و میزان کمی غذا و اخلاط نیز از آن حاصل می شود مانند تره که مزاج گرم و خشک دارد و در درمان هموروئید مؤثر است. سیر و پیاز نیز از این دسته اند. بنابراین در مصرف آن ها نمی توان زیاده روی نمود، زیرا خاصیت دارویی در اینها غلبه دارد و کیفیات بدن را سریعاً دگرگون می کنند و احداث گرما و خشکی می نمایند. و همین طور بذر گیاهان، مانند بذر خیار و خربزه و هندوانه نیز اینگونه اند. نکته قابل توجه اینکه میوه ها و سبزی هایی مانند خربزه و هندوانه و خیار و خرفه… در گروه غذای دوائی قرار می گیرند اما بذر آنها در گروه دوای غذائی واقعی می شوند. از این رو می توان نتیجه گرفت که اکثراً بذر میوه ها و گیاهان دارای خاصیت و کیفیتی به مراتب قوی تر از دیگر اندام های گیاه می باشند.